Kısaca: Sayma Doğrulama Merkezi (SDM), depozito iade makinelerinden ve diğer iade noktalarından toplanan ambalajların sayıldığı, doğrulandığı ve geri kazanıma hazırlandığı tesistir. Depozito sisteminin en sermaye yoğun yatırımlarından biridir; yanlış konumlanmış ya da yanlış boyutlandırılmış bir SDM, işletme dönemi boyunca maliyet üretir.
SDM ne işe yarar?
Depozito sisteminde her ambalajın parası tüketiciye geri ödenir. Bu yüzden toplanan her ambalajın sayılması ve gerçekten sistem kapsamında olduğunun doğrulanması gerekir. SDM bu doğrulamanın fiziksel olarak yapıldığı yerdir; sayım sonuçları Depozito Bilgi Yönetim Sistemi'ne (DBYS) aktarılır ve operatörün hizmet bedeli bu kayıtlar üzerinden işler. Resmi belgelerde SDM, doğrulama tesisi olarak da geçer.
Sayma doğrulama hattı (SDH)
SDM'nin kalbi sayma doğrulama hatlarıdır. Bir SDH, ambalajları türüne göre (cam, PET, alüminyum) tanır, sayar, doğrular; PET ve alüminyumu sıkıştırır, camı kırar ya da kırmadan ayırır ve her işlemin verisini DBYS'ye iletir. SDH'ler de depozito iade makineleri gibi yetkilendirilmiş üreticilerin tescilli modelleri arasından seçilir.
SDM'de iş akışı
- Kabul: toplama araçlarından gelen torbaların ve kasaların teslim alınması ve kaydı.
- Besleme: ambalajların sayma doğrulama hatlarına aktarılması.
- Sayma ve doğrulama: ambalajların tanınması, sayılması ve sistem kapsamında olduğunun doğrulanması.
- Ayrıştırma ve hacim küçültme: malzeme türüne göre ayırma; sıkıştırma ya da kırma.
- Balyalama ve depolama: geri kazanıma gönderilecek malzemenin hazırlanması.
- Sevkiyat: doğrulanan malzemenin geri kazanım tesislerine gönderilmesi. Doğrulanamayan ambalajlar diğerlerinden ayrı tutulur.
SDM kurulumu: adımlar
- Hizmet bölgesi ve hacim analizi: SDM'nin besleyeceği illerin ve iade noktası ağının modellenmesi.
- Yer seçimi: aday lokasyonların lojistik erişim, alan, zemin, enerji ve izin açısından değerlendirilmesi.
- Kapasite ve hat tasarımı: günlük sayım hacmi, hat sayısı, vardiya yapısı ve depolama alanı.
- Ekipman ve tedarikçi değerlendirmesi: teknik şartname, teklif karşılaştırma ve sözleşme.
- TÜÇA gereksinimlerine uyum: doğrulama süreçleri, güvenlik ve erişim kontrolü, kayıt ve bildirim altyapısı.
- İşletme modeli: kadro planı, iş akışları ve performans göstergeleri.
SDM bir inşaat kararı değil, ağ kararıdır
SDM'nin hangi illere hizmet vereceği, toplama araçlarının hangi rotalarla besleyeceği ve günlük sayım kapasitesinin hangi hacme göre kurulacağı yatırımdan önce netleşmelidir. Kurulduktan sonra konum ya da boyut hatasını düzeltmek pahalıdır. Bu yüzden SDM tasarımı, operatörün Depozito Saha Uygulama Planı (DESUP) ile aynı hesaptan çıkmalıdır.
BLN Çevre Teknolojileri, DSYS operatörleri için iki komşu şehirde SDM tesislerinin tasarım, mühendislik ve kurulum çalışmalarını yürütüyor. Sistemin genel işleyişi için: DSYS nedir?
Sık sorulan sorular
SDM nedir?
Sayma Doğrulama Merkezi (SDM), iade noktalarından toplanan ambalajların sayma doğrulama hatlarıyla sayılıp doğrulandığı, türüne göre ayrıldığı, balyalandığı ve geri kazanım tesislerine gönderildiği tesistir. Resmi belgelerde doğrulama tesisi olarak da geçer.
SDH nedir?
Sayma doğrulama hattı (SDH), SDM içinde ambalajları türüne göre (cam, PET, alüminyum) sayan, doğrulayan, sıkıştıran ya da kıran ve verileri DBYS'ye ileten hattır.
SDM kurulumu neleri kapsar?
Hizmet bölgesi ve hacim analizi, yer seçimi, kapasite ve hat tasarımı, ekipman ve tedarikçi değerlendirmesi, TÜÇA gereksinimlerine uyum ve işletme modeli.
SDM yerini seçerken neye dikkat edilmeli?
SDM'nin besleyeceği iller ve iade noktalarına toplama mesafesi, araç erişimi ve manevra alanı, zemin taşıma kapasitesi, enerji altyapısı ve gerekli izinler birlikte değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
- Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA)
- Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS)
- DBYS — Yetkilendirilmiş DİM üreticileri
- Anadolu Ajansı — Türkiye'nin içecek ambalajı depozito sistemi (İngilizce)
DSYS sürecinizin neresindesiniz? Yetkilendirme, DESUP, SDM ya da işletme: ücretsiz ilk görüşmede durumunuzu birlikte değerlendirelim.
Stratejik Görüşme Planlayın →